Anthropic ra mắt Claude Science: Tham vọng soán ngôi DeepMind trong cuộc đua AI cho khoa học

Trong một sự kiện dành cho các lãnh đạo ngành dược, nhà sáng lập công ty công nghệ sinh học (biotech) và giới nghiên cứu diễn ra hôm thứ Ba, Anthropic đã chính thức công bố Claude Science — sản phẩm chủ lực mới nhất của hãng, được thiết kế để hỗ trợ nghiên cứu khoa học giống như cách Claude Code hỗ trợ lập trình viên. Sản phẩm này hiện đã có mặt cho tất cả người dùng Claude trả phí.

Cũng giống Claude Code, Claude Science có thể tự động thực hiện các công việc có ý nghĩa chỉ với những chỉ dẫn ngắn gọn, cấp cao từ người dùng. Điểm khác biệt là công cụ này được trang bị khả năng truy cập nhiều phần mềm và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đặc biệt hữu ích cho lĩnh vực sinh học tính toán (computational biology) và phát triển thuốc.

Claude Science là gì và làm được những gì?

Đây không phải lần đầu Anthropic lấn sân sang mảng AI cho khoa học. Hồi tháng 10, hãng đã tung ra các plug-in giúp Claude sử dụng phần mềm và dữ liệu khoa học dưới tên gọi “Claude for Life Sciences”. Tuy nhiên, khác với bản phát hành trước, Claude Science là một sản phẩm độc lập, đầy đủ tính năng, được xếp ngang hàng với Claude Code và Claude Cowork trong danh mục sản phẩm của công ty.

Ông Eric Kauderer-Abrams, trưởng bộ phận khoa học sự sống của Anthropic, chia sẻ: “Việc đặt sản phẩm này ngang hàng với Claude Code và Claude Cowork thể hiện tầm quan trọng của nó đối với sứ mệnh của chúng tôi. Sứ mệnh của chúng tôi là phát triển AI phục vụ lợi ích lâu dài của nhân loại, và chúng tôi tin rằng cơ hội lớn nhất để làm điều đó nằm ở lĩnh vực khoa học sự sống.”

Theo mô tả từ Anthropic, Claude Science không nhằm thay thế Claude Code hay Claude Cowork trong quy trình làm việc của nhà khoa học, mà được xây dựng để phát huy thêm những gì họ đã yêu thích ở các sản phẩm hiện có. Công cụ này không chỉ viết code mà còn giúp nhà khoa học chạy code trên các cụm máy tính (computer clusters) mạnh mẽ — thứ vốn khó quản lý với nhiều nhà nghiên cứu. Claude Science cũng ưu tiên khả năng tái lập kết quả (reproducibility), cho phép truy vết nguồn gốc của bất kỳ biểu đồ hay kết quả nào để kiểm chứng độ chính xác.

Dù về lý thuyết có thể hỗ trợ mọi lĩnh vực khoa học, Claude Science dường như được thiết kế và tiếp thị chủ yếu cho sinh học phân tử, sinh học tế bào và đặc biệt là phát triển thuốc. Trong sự kiện, ông Alexander Tarashansky — người dẫn dắt phát triển sản phẩm — đã trình diễn cách hệ thống tự động xác định các ứng viên thuốc mới cho bệnh phenylketonuria (PKU), một bệnh di truyền hiếm gặp. Anthropic cũng cho biết sẽ tự mình sử dụng Claude Science để nghiên cứu thuốc cho các bệnh hiếm, bị lãng quên (neglected diseases) — vừa để đóng góp cho khoa học, vừa để hiểu rõ hơn cách công cụ này hoạt động trong thực tế.

Cuộc đua giành vị thế dẫn đầu AI cho khoa học

Trong một thập kỷ qua, Google DeepMind luôn là cái tên tiên phong trong lĩnh vực AI ứng dụng khoa học. CEO Demis Hassabis và nhà nghiên cứu John Jumper đã giành giải Nobel Hóa học nhờ công trình AlphaFold, và DeepMind cũng có nhiều đóng góp lớn cho khí tượng học, khoa học vật liệu cùng nhiều ngành khác.

Tuy nhiên, theo nhận định của tác giả bài viết gốc trên MIT Technology Review, trong vài tháng gần đây, tốc độ phát triển AI dường như đã bỏ xa DeepMind. Ở mảng lập trình — lĩnh vực đang mang lại nhiều lợi nhuận nhất cho các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) — DeepMind vẫn đang phải chạy theo sau các đối thủ.

Điều này tạo cơ hội để Anthropic tiếp quản vai trò dẫn dắt khoa học mà DeepMind từng nắm giữ. Cũng như Hassabis, CEO Dario Amodei của Anthropic là một nhà khoa học có bằng tiến sĩ — khác với CEO Sam Altman của OpenAI, người xuất thân thuần túy từ giới kinh doanh. Nhiều nhà khoa học hiện đã là người dùng tích cực của các công cụ như Claude Code, bởi phần lớn công việc nghiên cứu ngày nay đòi hỏi ít nhiều kỹ năng lập trình, trong khi không phải nhà khoa học nào cũng thành thạo kỹ thuật phần mềm.

Anthropic gần đây còn nhận được một “lá phiếu tín nhiệm” đáng chú ý từ giới khoa học: đầu tháng này, John Jumper thông báo rời DeepMind để gia nhập Anthropic. Nhà vật lý học Matthew Schwartz của Đại học Harvard, dựa trên trải nghiệm sử dụng Claude Code và các công cụ khác của Anthropic, ước tính mô hình Opus 4.5 của hãng có năng lực thực hiện các dự án khoa học tương đương một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ hai.

Vừa vì khoa học, vừa vì bài toán kinh doanh

Có những lý do nhân đạo rõ ràng để ưu tiên phát triển thuốc khi xây dựng một công cụ nghiên cứu khoa học đa năng, và các lãnh đạo ngành AI thường xem việc chữa bệnh là một trong những lợi ích tiềm năng lớn nhất của công nghệ này.

Tuy nhiên, tác giả bài viết gốc cũng lưu ý một điểm đáng chú ý: các công ty dược phẩm có nguồn lực tài chính dồi dào hơn nhiều so với các phòng thí nghiệm đại học. Anthropic cho biết sắp đạt quý đầu tiên có lãi, và nếu có thêm các hợp đồng lớn từ những công ty dược phẩm, điều này có thể giúp công ty duy trì lợi nhuận trong bối cảnh cơn sốt “tokenmaxxing” (chạy đua tiêu thụ token AI) đang hạ nhiệt — một yếu tố ngày càng quan trọng khi Anthropic dự kiến IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu) vào cuối năm nay.

Nguồn tham khảo: Artificial intelligence – MIT Technology Review — Biên tập bởi Cà Phê AI.