OpenAI vừa âm thầm thay đổi cách ChatGPT phản hồi khi người dùng yêu cầu chatbot viết theo phong cách của một tác giả cụ thể. Theo ghi nhận từ Ars Technica, thay vì sao chép trực tiếp “giọng văn” đặc trưng của một nhà văn khi được yêu cầu thẳng, ChatGPT giờ đây chỉ nắm bắt những “đặc điểm rộng” (broad qualities) trong phong cách viết – tức các yếu tố chung chung như nhịp điệu câu, tông giọng tổng thể – thay vì bắt chước những nét riêng biệt, dễ nhận diện của tác giả đó.
ChatGPT thay đổi hành vi như thế nào?
Trước đây, người dùng có thể yêu cầu ChatGPT đơn giản là “hãy viết đoạn văn này theo phong cách của [tên tác giả]” và nhận được kết quả mô phỏng khá sát văn phong của người đó. Với thay đổi mới, các yêu cầu kiểu này dường như bị chặn hoặc bị xử lý theo hướng khác đi. Chatbot vẫn có thể tạo ra văn bản mang một số đặc điểm phong cách nhất định, nhưng không còn nhắm đến việc tái hiện đặc trưng riêng biệt, dễ nhận diện của một tác giả cụ thể như trước.
Đây là một thay đổi trong hành vi vận hành nội bộ của mô hình, không phải một tính năng được OpenAI công bố rầm rộ, nhưng nó cho thấy công ty đang có ý thức rõ ràng hơn về ranh giới giữa việc học hỏi phong cách viết nói chung và việc sao chép bản sắc sáng tạo của một cá nhân cụ thể.
Vì sao thay đổi này có thể liên quan đến pháp lý?
Theo nhận định của tác giả bài viết gốc trên Ars Technica, hành vi mới này “có thể có ý nghĩa pháp lý”. Trong bối cảnh nhiều tranh chấp bản quyền xoay quanh việc các mô hình AI được huấn luyện trên tác phẩm của nhà văn, nhà báo mà không có sự đồng ý, việc một chatbot có thể bắt chước gần như y hệt phong cách của một tác giả cụ thể – khi được yêu cầu trực tiếp – dễ trở thành bằng chứng hoặc lập luận cho thấy mô hình đã “học thuộc” và tái tạo lại đặc trưng sáng tạo được bảo hộ, thay vì chỉ học các quy luật ngôn ngữ chung.
Việc ChatGPT chuyển sang chỉ nắm bắt “đặc điểm rộng” thay vì sao chép chi tiết cụ thể có thể là một cách để OpenAI giảm thiểu rủi ro pháp lý, tạo ra khoảng cách rõ ràng hơn giữa “lấy cảm hứng từ phong cách” và “sao chép phong cách” – hai khái niệm vốn rất mong manh trong luật bản quyền hiện hành, nhất là khi luật pháp ở hầu hết các quốc gia, bao gồm Việt Nam, vẫn chưa có quy định rõ ràng về việc bảo hộ “phong cách viết” như một dạng tài sản trí tuệ.
Ý nghĩa với người dùng
Đối với người dùng phổ thông, thay đổi này có thể khiến một số tác vụ sáng tạo – như yêu cầu ChatGPT viết truyện ngắn “kiểu Nguyễn Nhật Ánh” hay bài thơ “phong cách Xuân Diệu” – cho ra kết quả chung chung hơn, ít “giống thật” hơn so với trước. Đây có thể coi là một tín hiệu cho thấy các công ty AI đang dần thận trọng hơn trong việc cân bằng giữa tính hữu ích của công cụ sáng tạo và quyền lợi của người sáng tác gốc – một vấn đề mà giới sáng tạo nội dung tại Việt Nam, từ nhà văn đến freelancer viết lách, cũng nên theo dõi sát sao khi ngày càng nhiều công cụ AI được tích hợp vào quy trình làm việc.
Nguồn tham khảo: AI – Ars Technica — Biên tập bởi Cà Phê AI.

