Amazon khai tử dần Mechanical Turk: Dừng nhận khách hàng mới từ 30/7/2026

Amazon Web Services (AWS) vừa thông báo một tin không mấy bất ngờ nhưng vẫn đáng chú ý với giới công nghệ: Mechanical Turk – dịch vụ crowdsourcing lao động giá rẻ ra đời từ năm 2005 – sẽ chính thức ngừng nhận khách hàng mới kể từ ngày 30/7/2026.

Theo thông báo trên website của Mechanical Turk, quyết định này được đưa ra sau “quá trình cân nhắc kỹ lưỡng”. AWS cho biết: “Khách hàng hiện tại vẫn có thể tiếp tục sử dụng dịch vụ như bình thường. AWS vẫn tiếp tục đầu tư vào các cải tiến về bảo mật và tính khả dụng cho Mechanical Turk, nhưng chúng tôi không có kế hoạch bổ sung tính năng mới.”

Nói cách khác, Amazon chưa hoàn toàn “rút phích cắm” dịch vụ này, nhưng rõ ràng Mechanical Turk đang trong tình trạng sống thực vật – còn tồn tại nhưng không còn được phát triển.

Từ trò lừa đảo cờ vua đến nền tảng “thuê người làm AI giả”

Mechanical Turk từng là một sàn giao dịch nơi người lao động được trả những khoản tiền rất nhỏ để thực hiện các tác vụ đơn giản mà máy móc thời đó chưa tự động hóa hoàn toàn được – như giải mã CAPTCHA hay xác định cảm xúc cơ bản trong một câu văn.

Ở thời kỳ đỉnh cao, dịch vụ này từng là tâm điểm của các cuộc tranh luận về đạo đức lao động crowdsourced (thuê ngoài đám đông), thậm chí còn dính líu ít nhiều đến giai đoạn đầu của bê bối Facebook-Cambridge Analytica.

Từ năm 2018, Amazon bắt đầu quảng bá Mechanical Turk như một công cụ để các công ty gán nhãn dữ liệu (annotate data) phục vụ huấn luyện mạng nơ-ron, tích hợp vào dịch vụ SageMaker AI. Nhưng theo cách ít công khai hơn, nền tảng này còn được xem là “bàn tay giấu mặt” tiếp sức cho nhiều công ty theo chiến lược “giả vờ cho đến khi thành thật” (fake-it-till-you-make-it) trong lĩnh vực AI – tức là những sản phẩm được quảng cáo là “trí tuệ nhân tạo” thực chất lại do chính đội ngũ lao động của Mechanical Turk âm thầm thực hiện.

Điều này càng trở nên trớ trêu khi nhìn lại nguồn gốc cái tên “Mechanical Turk”: nó được đặt theo tên một cỗ máy chơi cờ vua nổi tiếng thế kỷ 18 – vốn thực chất là một trò lừa đảo, bên trong giấu một kỳ thủ con người giả vờ là máy móc.

Khi AI lại dùng AI để “giả làm người”

Theo thời gian, mối quan hệ giữa Mechanical Turk và các mô hình AI ngày càng trở nên rối rắm hơn. Một phân tích năm 2023 phát hiện ra nghịch lý kiểu “rắn cắn đuôi chính mình”: có từ 33% đến 46% người lao động trên nền tảng này thực chất đang dùng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để hoàn thành công việc được giao. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về độ tin cậy của dữ liệu được gán nhãn trên nền tảng, thậm chí về việc liệu có còn cần sự tham gia của con người trong quy trình này hay không.

Sau khi thông tin về quyết định của Amazon lan truyền, một người dùng Reddit đã bình luận rằng nền tảng này “đã chết từ nhiều năm trước”, khi cả người lao động lẫn các nhà nghiên cứu dần rời bỏ vì tình trạng bot và gian lận tràn lan. Người này còn dự đoán: “Rồi sẽ có ai đó ở Amazon quyết định rằng việc duy trì máy chủ cho Mturk là lãng phí thời gian và nguồn lực, và họ sẽ rút phích cắm hoàn toàn.”

Dù chưa rõ tương lai lâu dài của Mechanical Turk sẽ ra sao, việc dừng nhận khách hàng mới đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình hơn 20 năm của nền tảng từng được xem là biểu tượng ban đầu cho ngành “lao động số” gắn liền với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Nguồn tham khảo: AI News & Artificial Intelligence | TechCrunch — Biên tập bởi Cà Phê AI.