Trong cuộc đua xây dựng “mô hình nền tảng” (foundation model) cho robot – những hệ thống AI có thể tự xử lý các tác vụ chưa từng được huấn luyện trực tiếp – phần lớn các công ty đang tập trung vào việc làm cho robot “thông minh” hơn: phân tích hàng triệu video trên mạng, chạy mô phỏng máy tính, hay thu thập dữ liệu chuyển động từ con người đeo găng tay tích hợp cảm biến.
Enigma, một phòng nghiên cứu vừa chính thức ra mắt công chúng hôm thứ Hai, lại chọn một hướng đi khác hẳn. Thay vì chỉ chăm chăm nâng cấp năng lực mô hình, startup chưa đầy một năm tuổi này muốn tìm hiểu cách con người thực sự tương tác với robot, với hy vọng điều đó sẽ dẫn tới những giao diện điều khiển trực quan hơn – và biết đâu, cả một kiểu “bộ não” robot hoàn toàn mới.
Để hiện thực hóa tham vọng này, Enigma vừa công bố vòng gọi vốn seed trị giá 71 triệu USD, do Index Ventures và Ribbit Capital dẫn dắt, với sự tham gia của Sarah Guo đến từ Conviction Partners.
Thử nghiệm quy mô lớn: Ai cũng có thể “chơi” với robot của Enigma
Để tìm hiểu con người muốn giao tiếp với máy móc theo cách nào, Enigma đang triển khai một thử nghiệm quy mô lớn, cho phép bất kỳ ai trên thế giới tương tác trực tuyến với hơn 100 robot AI độc quyền của công ty. Những robot này được đặt tại các nhà kho ở Israel và California, có thể vẽ tranh bằng cọ, đấu kiếm với nhau, và thực hiện các thí nghiệm hóa học đơn giản như cầm nắm, pha trộn dung dịch trong bình thí nghiệm.
Enigma cho biết cả cánh tay robot lẫn mô hình AI vận hành phía sau đều do chính họ phát triển từ đầu, không dựa trên nền tảng có sẵn nào.
Bộ đôi “tay ngang” từ Unit 8200 của Israel
Enigma do Jonathan Jacobi – nhân viên trẻ tuổi nhất từng làm việc tại Microsoft, được nhà sáng lập Wiz là Assaf Rappaport tuyển dụng – đồng sáng lập cùng người bạn thân lâu năm Gal Niv. Cả hai quen nhau khi cùng thi đấu trong các cuộc thi hacking từ thời niên thiếu, sau đó trở nên thân thiết hơn khi cùng phục vụ trong Unit 8200 – đơn vị tình báo mạng tinh nhuệ của quân đội Israel, nơi họ thực hiện các nghiên cứu về an ninh mạng.
Khi quyết định khởi nghiệp cùng nhau năm ngoái, Jacobi và Niv chọn dấn thân vào lĩnh vực AI cho robot – một mảng mà cả hai không có kinh nghiệm trực tiếp, nhưng họ tin đó là nơi chứa những bài toán chưa có lời giải thú vị nhất của ngành công nghệ hiện nay. Đội ngũ Enigma quy tụ nhiều gương mặt mà Jacobi gọi là “những người bạn thông minh nhất” trong hệ sinh thái công nghệ Israel, bao gồm cựu nhân sự từ các phòng lab AI hàng đầu, người từng đoạt giải Olympic Toán học, và không ít người được thuyết phục bỏ ngang chương trình tiến sĩ để tham gia.
Shardul Shah, đối tác tại Index Ventures, nhận định: “Nhiều người trong ngành robot đang tham gia làn sóng trí tuệ nhân tạo hiện thân (embodied intelligence) tiếp theo, nhưng Jonathan và Gal là những người ngoài cuộc – họ không phải dân robot học chuyên nghiệp. Điều đó lại cho họ nhiều không gian hơn để sáng tạo. Một người trong ngành có thể bắt đầu từ năng lực điều khiển từ xa hay sự khéo léo của tay robot, nhưng Enigma lại xuất phát từ một câu hỏi rất khác: Trải nghiệm lý tưởng nhất sẽ là gì?”
Mục tiêu: Điều khiển robot dễ như vặn núm âm lượng xe hơi
Chia sẻ với TechCrunch, Jacobi cho biết Enigma muốn việc tương tác giữa người và robot trở nên hoàn toàn không cần nỗ lực. “Nếu bạn phải mất 15 phút giải thích cho robot biết cần rửa bát ở đâu, để đồ chỗ nào, ai cũng sẽ đến lúc nghĩ ‘Thôi kệ, để tôi tự làm cho nhanh'”, Jacobi nói. “Hiện tại, ai cũng đang ở tình trạng đó – kể cả với những mô hình mạnh nhất.”
Theo Jacobi, việc điều khiển robot cuối cùng nên trở nên trực quan như vặn núm âm lượng trên xe hơi. Ông ví von: người dùng sẽ khó chịu nếu thay vì xoay núm, họ phải chỉnh âm lượng theo từng mức phần trăm cố định mà không biết kết quả sẽ quá to hay quá nhỏ. Enigma kỳ vọng dữ liệu thu thập được từ thử nghiệm trực tuyến sẽ giúp họ tìm ra một giao diện tương đương với “núm vặn âm lượng” trong thế giới robot.
Thử nghiệm công khai của startup sẽ đánh giá nhiều cách khác nhau để con người giao tiếp với robot. “Chúng tôi sẽ học được rất nhiều về cách tương tác đúng đắn với robot”, Jacobi nói. “Chúng ta muốn nói chuyện với chúng qua văn bản hay giọng nói? Muốn cho chúng xem một ví dụ qua video? Hay có khi lại muốn chạm, kéo và thả?”
Jacobi thừa nhận thử nghiệm của Enigma mang tính mở, chưa có câu trả lời rõ ràng. Kỳ vọng của công ty là thông qua việc thu thập dữ liệu thực tế về tương tác người-robot, họ không chỉ tìm ra giao diện tốt hơn mà còn tìm ra cách huấn luyện mô hình AI nền tảng hiệu quả hơn.
Dù Jacobi từ chối tiết lộ các trường hợp ứng dụng cụ thể, ông cho biết Enigma đã bắt đầu hợp tác với các công ty trong lĩnh vực y tế, logistics và giải trí. Hướng đi kinh doanh cụ thể của công ty, ít nhất ở thời điểm hiện tại, vẫn còn là một “ẩn số” đúng như cái tên Enigma của mình.
Nguồn tham khảo: AI News & Artificial Intelligence | TechCrunch — Biên tập bởi Cà Phê AI.

