SpaceX, Anthropic và OpenAI: Ba thương vụ IPO có thể vượt qua toàn bộ 25 năm lịch sử thoái vốn công nghệ Mỹ

Giới công nghệ đang trải qua một mùa hè IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) nóng chưa từng có, nhưng nếu chỉ nhìn lướt qua, nhiều người có thể bỏ lỡ quy mô thực sự khổng lồ của những gì đang diễn ra. SpaceX vừa chính thức niêm yết trên thị trường chứng khoán, trong khi Anthropic và (có thể) cả OpenAI cũng đang chuẩn bị bước chân vào sân chơi này.

Báo cáo Venture Monitor công bố hôm thứ Tư của NVCA-Pitchbook đã đưa ra một con số đáng chú ý. Khi tính toán các đợt IPO sắp tới của OpenAI và Anthropic, báo cáo nhận định: “Cùng với IPO của SpaceX, các thương vụ thoái vốn này sẽ tạo ra giá trị lớn hơn tổng giá trị của tất cả các thương vụ thoái vốn được quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) hậu thuẫn tại Mỹ kể từ năm 2000.”

Con số biết nói: Hơn 4.000 tỷ USD trong tay ba công ty

Đây là một tuyên bố khá táo bạo, nhưng khi cộng dồn các con số lại, rất khó để phản bác. SpaceX đã niêm yết với mức định giá 1.770 tỷ USD (1,77 nghìn tỷ USD). Trong khi đó, cả Anthropic và OpenAI đều đang hướng tới mức định giá hàng nghìn tỷ USD. Nếu cộng cả ba lại, tổng giá trị của bộ ba này nhiều khả năng sẽ vượt ngưỡng 4.000 tỷ USD.

Để so sánh, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ghi nhận tổng số tiền thu được từ các đợt IPO tại Mỹ trong năm ngoái chỉ vào khoảng 70 tỷ USD. Nói cách khác, riêng ba thương vụ này đã có thể tạo ra giá trị gấp hàng chục lần so với toàn bộ hoạt động IPO thường niên của cả thị trường Mỹ.

Tất nhiên, con số này cũng có một vài điểm cần lưu ý. Nó không bao gồm các công ty không có trụ sở tại Mỹ như Alibaba, và đây là thước đo “giá trị được tạo ra” chứ không hẳn là tiền mặt có tính thanh khoản. Ngoài ra, nhiều bước phát triển công nghệ quan trọng trong 25 năm qua lại diễn ra tại các công ty đã niêm yết từ trước — như sự ra đời của iPhone, hệ điều hành Android, hay sự ra mắt của YouTube và Instagram — nên những cột mốc đó không được tính vào số liệu IPO nói trên.

25 năm với những cột mốc lớn của làng công nghệ

Dù vậy, theo tác giả bài viết gốc trên TechCrunch, đây vẫn là một quãng thời gian 25 năm đầy biến động của ngành công nghệ. Giai đoạn này chứng kiến các đợt IPO đình đám của Google (năm 2004), Tesla (năm 2010) và Meta (năm 2012) — những cái tên hiện nằm trong nhóm công ty giá trị nhất thế giới. Cùng thời kỳ đó, LinkedIn, Slack và WhatsApp đều được mua lại với giá hơn 20 tỷ USD mỗi thương vụ.

Đợt IPO trị giá 84 tỷ USD của Uber vào năm 2019 từng được xem là một con số khổng lồ, nhưng thực chất chỉ chưa tới 5% so với số tiền mà SpaceX vừa huy động được qua đợt niêm yết lần này.

Vì sao các thương vụ IPO AI lại lớn đến vậy?

Một phần nguyên nhân đến từ việc các công ty ngày nay có xu hướng ở lại trạng thái tư nhân lâu hơn trước khi IPO. Theo nhận định của tác giả, nếu Google ra đời ở thời điểm hiện tại, rất có thể công ty này cũng sẽ trì hoãn việc niêm yết và chào bán cổ phiếu ở mức định giá cao hơn nhiều.

Yếu tố thứ hai là bản chất tốn kém vốn của việc huấn luyện các mô hình AI, khiến các phòng thí nghiệm AI phải liên tục gọi vốn với cường độ cao, qua đó đẩy định giá lên những mức chưa từng có tiền lệ. Dù có những điểm cần cân nhắc khi so sánh số liệu, quy mô của các đợt chào bán công khai lần này vẫn vượt xa bất cứ điều gì ngành công nghệ từng chứng kiến trước đây — và theo tác giả, nó đang đẩy hạ tầng tài chính hiện tại đến giới hạn chịu đựng của mình.

Nguồn tham khảo: AI News & Artificial Intelligence | TechCrunch — Biên tập bởi Cà Phê AI.