Ollama gọi vốn 65 triệu USD, công cụ chạy AI mã nguồn mở đạt gần 9 triệu người dùng mỗi tháng

Ollama, công cụ mã nguồn mở giúp lập trình viên chạy các mô hình AI open-weight (mô hình mở công khai trọng số) ngay trên máy tính cá nhân, vừa công bố huy động thành công 65 triệu USD trong vòng Series B do Theory Ventures dẫn dắt. CEO kiêm nhà sáng lập Jeff Morgan xác nhận thông tin này với TechCrunch. Trước đó, công ty đã gọi được 15 triệu USD vòng Series A do Peter Fenton của Benchmark dẫn dắt. Tính tổng cộng, Ollama hiện đã huy động được 88 triệu USD.

Ra mắt từ năm 2023, Ollama giúp các nhà phát triển chỉ mất vài phút để đưa các mô hình AI mã nguồn mở vào chạy trên máy của mình – điều mà trước đây vốn khá phức tạp. Công cụ này được cộng đồng lập trình viên khen ngợi rộng rãi qua vô số bài hướng dẫn, video và bài đăng mạng xã hội, hiện đã đạt 176.000 lượt “star” và gần 17.000 lượt “fork” trên GitHub – hai chỉ số phổ biến để đo mức độ được cộng đồng lập trình viên quan tâm và sử dụng.

Từ Docker Desktop đến “Docker của thế giới AI”

Ngoài phiên bản miễn phí chạy trên máy cá nhân, Ollama còn cho phép người dùng truy cập các mô hình lớn hơn, phức tạp hơn thông qua dịch vụ đám mây riêng (neocloud), với các gói thuê bao từ miễn phí đến 100 USD/tháng, tính phí theo thời gian sử dụng GPU thay vì theo số lượng token.

Nếu sứ mệnh “giúp lập trình viên dễ dàng xây dựng ứng dụng trên máy cá nhân” nghe có vẻ quen thuộc, đó là bởi Morgan và đồng sáng lập Michael Chiang từng góp phần xây dựng Docker Desktop – sau khi startup trước đó của họ, Kitematic, được Docker mua lại. Docker là công cụ giúp các ứng dụng đám mây dễ dàng di chuyển giữa các nền tảng đám mây khác nhau. Có thể nói, Ollama đang làm cho AI điều mà Docker từng làm cho điện toán đám mây.

“Các mô hình mở bắt đầu xuất hiện từ năm 2023 nhưng rất khó sử dụng,” Morgan chia sẻ. Khi đó, chúng chủ yếu hướng đến các nhà nghiên cứu chứ không phải lập trình viên thông thường, khiến việc triển khai gặp nhiều trở ngại. Ba năm sau, Ollama hiện được “hơn 8,9 triệu lập trình viên sử dụng mỗi tháng, có mặt tại 85% các công ty trong danh sách Fortune 500 và đang tăng trưởng rất nhanh” – tất cả chỉ với 14 nhân sự.

Chính kinh nghiệm làm nên Docker Desktop là lý do khiến Peter Fenton của Benchmark quyết định dẫn dắt vòng gọi vốn trước và tham gia hội đồng quản trị. “Những gì Jeff và Michael từng xây dựng với Docker hiện được hơn 10 triệu lập trình viên sử dụng mỗi ngày. Khả năng sáng tạo ra sản phẩm phổ biến rộng khắp với cộng đồng lập trình viên là điều cực kỳ hiếm có,” Fenton nói với TechCrunch.

Cơn sốt mô hình mở và câu chuyện “kiếm tiền” gây tranh cãi

Morgan và Fenton từ chối tiết lộ doanh thu cũng như mức định giá mới của startup. Tuy nhiên, theo Morgan, cột mốc chứng minh Ollama có thể vận hành như một mô hình kinh doanh thực sự diễn ra vào khoảng tháng 1, khi công cụ OpenClaw trở nên nổi tiếng – thời điểm các mô hình mở lớn “đột nhiên có thể thực hiện các tác vụ dạng agent, như lập trình tự động.” Từ đó, giới công nghệ bắt đầu bàn tán nhiều hơn về khả năng các mô hình mở đảm nhận công việc thực tế.

Kể từ đó, ngành công nghiệp AI xôn xao với ý tưởng rằng các khách hàng trả phí – đặc biệt là doanh nghiệp lớn và các startup ứng dụng AI đang tăng trưởng nhanh – sẽ ngày càng chuyển sang dùng các mô hình mở giá rẻ hơn, chỉ dùng đến các mô hình đóng như của Anthropic khi thực sự cần thiết. Fenton cho rằng đây không phải chuyện “chọn một trong hai”: vẫn sẽ có đủ chỗ cho cả mô hình mở lẫn đóng, nhưng bất kỳ công ty nào có chi phí suy luận (inference) cao đều có một “dự án sống còn” là chuyển dần sang các mô hình open-weight.

Ollama không phải trường hợp duy nhất. Làn sóng AI đang sinh ra hàng loạt dự án mã nguồn mở được các quỹ đầu tư mạo hiểm săn đón, như Inferact (đơn vị phát triển vLLM), RadixArk (phát triển SGLang), OpenClaw và các phiên bản thay thế như NanoClaw, hay startup Arcee tự xây mô hình mở từ đầu.

Tuy vậy, không phải ai yêu thích Ollama cũng hài lòng với việc công ty đẩy mạnh mảng kinh doanh. Khoảng một năm trước, nhiều bài blog và bài đăng mạng xã hội chỉ trích rằng dịch vụ đám mây trả phí đang khiến công ty xao nhãng dự án miễn phí vốn được yêu thích, gọi đây là ví dụ của hiện tượng “enshittification” (xu hướng sản phẩm tốt dần trở nên tồi tệ vì mục tiêu lợi nhuận) trong giới công cụ lập trình.

Trước những chỉ trích này, Morgan khẳng định dịch vụ đám mây chỉ là bước phát triển tiếp theo của sứ mệnh mã nguồn mở ban đầu: giúp lập trình viên tìm và sử dụng mô hình dễ dàng hơn. Theo ông, những mô hình mở tối tân, kích thước lớn thường “quá lớn để chạy trên máy cá nhân, nên chúng tôi nghĩ: hãy giúp họ tìm nguồn tính toán (compute) cho việc đó.” Về phần mình, thành viên hội đồng quản trị Fenton khẳng định: “Không có gì thay đổi với sản phẩm cốt lõi miễn phí trên máy cá nhân. Đây vẫn là nơi bạn có thể khám phá và chạy các mô hình cục bộ, không hề thay đổi.”

Nguồn tham khảo: AI News & Artificial Intelligence | TechCrunch — Biên tập bởi Cà Phê AI.