Robot hình người do bác sĩ điều khiển thực hiện ca phẫu thuật đầu tiên trên thế giới trên lợn sống

Theo đưa tin từ Ars Technica, giới nghiên cứu vừa công bố một cột mốc đáng chú ý trong lĩnh vực robot y tế: lần đầu tiên trên thế giới, một robot hình người (humanoid robot) được bác sĩ phẫu thuật điều khiển đã thực hiện thành công một ca phẫu thuật trên lợn sống. Đây là một phần của thử nghiệm tiền lâm sàng (preclinical trial) nhằm kiểm chứng tính khả thi của việc đưa robot hình người vào phòng mổ.

Khác biệt so với robot phẫu thuật hiện nay

Hiện tại, robot phẫu thuật phổ biến nhất trên thế giới là các hệ thống dạng cánh tay cơ khí gắn cố định, được điều khiển từ xa qua bảng điều khiển – tiêu biểu như hệ thống da Vinci vốn đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều bệnh viện, kể cả tại Việt Nam. Tuy nhiên, những robot này không có hình dáng giống con người và thường được thiết kế chuyên biệt cho từng loại thao tác phẫu thuật cụ thể.

Việc thử nghiệm robot hình người – tức loại robot có cấu trúc thân, tay tương tự con người – trong phẫu thuật là một hướng đi hoàn toàn mới. Về lý thuyết, thiết kế này có thể giúp robot linh hoạt hơn, dễ dàng thích ứng với nhiều loại công việc và môi trường khác nhau, thay vì chỉ giới hạn ở một chức năng chuyên biệt như các cánh tay robot truyền thống.

Vì sao chọn thử nghiệm trên lợn?

Lợn từ lâu đã là đối tượng thử nghiệm quen thuộc trong nghiên cứu y sinh, do cấu trúc nội tạng và hệ tuần hoàn của loài này có nhiều điểm tương đồng với con người. Việc lựa chọn lợn sống làm đối tượng thử nghiệm cho phép các nhà nghiên cứu đánh giá độ chính xác, độ an toàn và khả năng phản ứng của hệ thống robot trong điều kiện gần với thực tế lâm sàng hơn so với các mô hình mô phỏng hay xác chết.

Đây mới chỉ là bước đầu trong quá trình kiểm chứng tính khả thi (feasibility) của công nghệ, chứ chưa phải là bước tiến tới ứng dụng trên bệnh nhân người. Thông thường, các công nghệ y tế mới phải trải qua nhiều vòng thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật trước khi được phép thử nghiệm lâm sàng trên người, và quá trình này có thể kéo dài nhiều năm.

Ý nghĩa với ngành y tế và robot học

Nếu công nghệ này tiếp tục được phát triển và chứng minh được độ an toàn, robot hình người có thể mở ra một hướng đi mới cho ngành phẫu thuật – nơi một hệ thống robot đa năng có thể hỗ trợ nhiều loại thao tác khác nhau trong bệnh viện, thay vì cần nhiều loại robot chuyên dụng riêng biệt. Tuy vậy, đây vẫn là giai đoạn nghiên cứu ban đầu, và còn quá sớm để khẳng định robot hình người sẽ sớm thay thế các hệ thống phẫu thuật robot hiện có trong thực tế lâm sàng.

Đối với độc giả quan tâm đến lĩnh vực robot và y tế tại Việt Nam, đây là một tín hiệu cho thấy ranh giới giữa robot hình người – vốn đang được phát triển mạnh cho các ứng dụng công nghiệp và dịch vụ – với lĩnh vực y tế chuyên sâu như phẫu thuật đang dần được thử nghiệm xóa nhòa, dù chặng đường để đưa công nghệ này vào thực tế còn khá dài.

Nguồn tham khảo: AI – Ars Technica — Biên tập bởi Cà Phê AI.